Obowiązek stawienia się
Na wezwanie trzeba przyjść w wyznaczonym terminie. Jeśli nie możesz — usprawiedliw nieobecność zawczasu (np. zwolnienie lekarskie) i poproś o inny termin.
swiadkowie.online
Byłeś świadkiem przestępstwa? Masz prawo do wsparcia i rzetelnej informacji.
116 006 (bezpłatny)+48 222 309 900 (z zagranicy)info@numersos.pl
Kim jest świadek?
„Świadkiem jest każda osoba, która może mieć wiedzę o okolicznościach zdarzenia — także wtedy, gdy sama nie została pokrzywdzona i nie zna sprawcy.”
Widziałeś bójkę, wypadek, kradzież albo słyszałeś, jak ktoś w sąsiednim mieszkaniu jest krzywdzony? Nie musisz być pewien, czy to, co widziałeś, „wystarczy”. O znaczeniu twoich spostrzeżeń decyduje prowadzący sprawę — twoim zadaniem jest opowiedzieć to, co pamiętasz.
Świadkiem można zostać także w sprawie, którą zgłosił ktoś inny. Wezwanie na przesłuchanie nie oznacza, że jesteś o cokolwiek podejrzewany. Nie jesteś z tym sam.
Możesz zadzwonić przed przesłuchaniem, po nim albo zanim cokolwiek zgłosisz. Linia działa całą dobę.
Kto może do nas zadzwonić
- Świadek zdarzenia, który zastanawia się, czy i jak je zgłosić.
- Osoba wezwana na przesłuchanie w charakterze świadka — na policję, do prokuratury lub do sądu.
- Świadek, który boi się sprawcy albo obawia się kontaktu z nim na sali rozpraw.
- Osoba najbliższa świadkowi oraz opiekun dziecka, które ma być przesłuchane.
Twoje prawa i obowiązki
Świadek ma obowiązki, ale też realne prawa. Poniżej najważniejsze z nich — jeśli coś budzi twoje wątpliwości, wyjaśnimy to w rozmowie.
Obowiązek mówienia prawdy
Świadek zeznaje prawdę i nie zataja tego, co wie. Nie musisz jednak niczego domyślać się ani uzupełniać — „nie pamiętam” i „nie widziałem” to pełnoprawne odpowiedzi.
Prawo odmowy odpowiedzi
Możesz uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeśli naraziłaby ciebie lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo (art. 183 kpk).
Prawo odmowy zeznań
Osoba najbliższa dla oskarżonego — małżonek, partner, rodzic, dziecko, rodzeństwo — może w ogóle odmówić składania zeznań (art. 182 kpk).
Prawo do informacji i pomocy
Przed przesłuchaniem otrzymujesz pouczenie o prawach i obowiązkach. Możesz korzystać z pomocy pełnomocnika, a gdy nie mówisz po polsku — z bezpłatnego tłumacza.
Prawo do zwrotu kosztów
Przysługuje ci zwrot kosztów przejazdu, noclegu i utraconego zarobku za dzień stawiennictwa. Wniosek najlepiej złożyć od razu po przesłuchaniu — najpóźniej w ciągu 3 dni.
Czego nie musisz się bać
Ochrona świadka
- Twojego adresu zamieszkania nie trzeba ujawniać w aktach — możesz wskazać adres do doręczeń, na przykład adres miejsca pracy lub instytucji.
- W uzasadnionych przypadkach dane świadka podlegają utajnieniu, a w sprawach poważnych możliwe jest przesłuchanie w trybie świadka anonimowego.
- Gdy boisz się kontaktu ze sprawcą, można wnosić o przesłuchanie w jego nieobecności lub o udział na odległość, przy użyciu połączenia wideo.
- Gdy dochodzi do zastraszania, grożenia albo nacisków — to odrębne przestępstwo, które należy zgłosić prowadzącemu sprawę i policji.
Zwrot kosztów stawiennictwa
- Koszty przejazdu do siedziby sądu, prokuratury lub jednostki policji.
- Koszty noclegu i wyżywienia, gdy stawiennictwo wymaga wyjazdu.
- Utracony zarobek lub dochód za dzień, w którym stawiłeś się na wezwanie — także gdy prowadzisz własną działalność.
- Wniosek składa się ustnie do protokołu albo na piśmie — najlepiej tego samego dnia, nie później niż w terminie 3 dni od czynności.
Anonimowe zgłoszenie i anonimowa rozmowa
Rozmowa z nami jest anonimowa — nie musisz podawać imienia, nazwiska ani adresu. Możesz też opisać zdarzenie policji bez podpisu, choć wtedy trudniej wykorzystać informację w postępowaniu i nie dostaniesz odpowiedzi o jego wyniku. Wyjaśnimy, jakie znaczenie ma anonimowe zawiadomienie, co możesz zrobić zamiast tego i jak zabezpieczyć się przed ujawnieniem danych, jeśli zdecydujesz się zgłosić sprawę.
Jak wygląda przesłuchanie
Najczęstszy powód stresu to niewiedza, co się właściwie stanie. Przebieg jest przewidywalny i powtarzalny.
- 1
Wezwanie
Otrzymujesz wezwanie z datą, godziną i miejscem czynności. Weź dokument tożsamości i samo wezwanie.
- 2
Pouczenie
Przed pytaniami usłyszysz o prawach i obowiązkach świadka, w tym o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi.
- 3
Swobodna relacja
Najpierw opowiadasz własnymi słowami, co się stało. Nikt nie oczekuje prawniczego języka.
- 4
Pytania szczegółowe
Potem następują pytania o szczegóły: czas, miejsce, osoby, odległość, oświetlenie. „Nie pamiętam” jest dopuszczalną odpowiedzią.
- 5
Protokół
Zeznanie zapisuje się w protokole. Przeczytaj go przed podpisaniem i zgłoś każdą nieścisłość — masz do tego prawo.
- 6
Sytuacje szczególne
Możliwe jest przesłuchanie na odległość, a dzieci przesłuchuje się raz, w przyjaznym pokoju, z udziałem psychologa.
Z kim będziesz rozmawiać
Dyżur pełni zespół specjalistów. Nie musisz wiedzieć, kogo potrzebujesz — wystarczy, że opowiesz, czego byłeś świadkiem.
Psycholog
Pomoc, gdy wraca obraz zdarzenia, pojawia się lęk, bezsenność albo poczucie winy, że zareagowałeś za późno. Przygotowanie emocjonalne do przesłuchania.
Prawnik
Wyjaśnienie praw i obowiązków świadka, skutków odmowy zeznań, zasad ochrony danych oraz sposobu ubiegania się o zwrot kosztów stawiennictwa.
Były funkcjonariusz Policji
Praktyczna wiedza o tym, jak przebiega przesłuchanie, co zapisuje się w protokole i jak wygląda czynność okazania osoby.
Konsultant pierwszego kontaktu
Wysłucha, uporządkuje sytuację i pokieruje do właściwego specjalisty albo do ośrodka pomocy w twojej okolicy.
Jak wygląda rozmowa
- 1
Dzwonisz anonimowo
Nie musisz podawać imienia, nazwiska ani adresu. Połączenie jest bezpłatne.
- 2
Mówisz, czego byłeś świadkiem
W swoim tempie, tyle ile chcesz. Konsultant nie ocenia i nie ponagla.
- 3
Dostajesz konkretne wsparcie
Informację prawną, pomoc psychologiczną i wskazanie dalszych kroków oraz instytucji.
FAQ dla świadków
Kontakt
Zadzwoń, napisz lub zostaw wiadomość w formularzu — oddzwonimy. Jeśli Twoje życie lub zdrowie jest zagrożone, zadzwoń natychmiast pod numer 112.
Formularz kontaktowy
Wypełnij formularz, a nasz konsultant skontaktuje się z Tobą.
Nasze pozostałe serwisy
Ta strona jest częścią projektu Linii Pomocy Pokrzywdzonym 116 006. Pełne informacje o programie znajdziesz na stronie głównej numersos.pl.